Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Uygulama
1 Ekim 2026 tarihinden itibaren geçerli uygulama esasları
|
Tarih
|
5 Ekim 2026
|
|
Konu
|
Firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk lirasına dönüşümünde destek uygulaması
|
Değerli Mükellefimiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni Uygulama Talimatı ile döviz dönüşüm desteğinin koşulları yenilenmiştir. Önceki uygulamadaki döviz almama taahhüdü kaldırılmış; destekten yararlanma, döviz pozisyonu oranı ve firma satış limiti esasına bağlanmıştır.
Yeni Uygulamanın Özeti
|
Başlık
|
Uygulama
|
|
Destek oranı
|
Dönüştürülen dövizin Türk lirası karşılığının yüzde 3'ü oranındaki destek, 31 Ocak 2027 tarihine kadar uygulanacaktır.
|
|
Döviz pozisyonu oranı
|
Hazır döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif toplamından yüksek olana oranı yüzde 10'u aşmamalıdır.
|
|
Döviz Pozisyonu Bildirim Formu
|
Form SMMM veya YMM tarafından hazırlanıp onaylanmalı, firma yetkililerince de imzalanmalıdır. Düzenleme tarihinden itibaren 15 gün geçerlidir ve bu sürede birden çok işlemde kullanılabilir.
|
|
Firma satış limiti
|
Bir limit döneminde TCMB'ye satılabilecek toplam dövizin TL karşılığı, firma satış limitini aşamaz. Limit, beyan edilen faaliyet kârı ve son 12 aylık işgücü maliyeti verileri esas alınarak hesaplanır.
|
|
Yıllık destek üst sınırı
|
Bir takvim yılında yararlanılabilecek azami destek 100 milyon TL'dir. 1 Ekim - 31 Aralık 2026 döneminde bu üst sınır 25 milyon TL olarak uygulanır.
|
Destek Kapsamındaki Dövizler ve İşlemler
• İşleme esas döviz cinsleri ABD doları, Euro ve İngiliz sterlinidir. Diğer döviz cinsleri aracı banka tarafından bu dövizlerden birine çevrilerek TCMB'ye satılabilir.
• Döviz cinsi ihracat gelirleri, yurt dışında yerleşiklerden elde edilen döviz kazandırıcı hizmet gelirleri ve serbest bölgelerde yalnızca yurt dışına yapılan satışlardan elde edilen döviz gelirleri destek kapsamındadır.
• Aracılı ihracatta gerekli sözleşme ve belgelerin ibraz edilmesi hâlinde destek, aracı ihracatçı üzerinden tedarikçi veya imalatçı firma hesabına doğrudan aktarılabilir.
• Döviz kazandırıcı hizmete aracılık eden firmalar, yalnızca kendi aracılık hizmetlerinden doğan dövizi için destek talep edebilir.
Başvuru ve Belge Düzeni
1. Döviz satışı sırasında aracı bankaya Döviz Dönüşüm Desteği Talep Formu ile Döviz Pozisyonu Bildirim Formu sunulmalıdır.
2. Döviz Pozisyonu Bildirim Formuna, formu onaylayan SMMM veya YMM'nin meslek odası çalışanlar listesinde kayıtlı olduğunu gösteren Faaliyet Belgesi eklenmelidir. Aynı meslek mensubu için Faaliyet Belgesinin üç ay içinde yeniden ibrazı yeterlidir.
3. Mal ihracatında gümrük beyannamesi ve İBKB, hizmet ihracında fatura, serbest bölge satışlarında ise onaylı Serbest Bölge İşlem Formu bankaya ibraz edilmelidir.
4. Hizmet ihracı ve serbest bölge satışlarında ilgili dövizin, sırasıyla kesin fatura tarihinden veya serbest bölgeden yurt dışına çıkışın onay tarihinden itibaren 180 gün içinde satılması gerekir.
Özel Durumlar
|
Durum
|
Dikkat Edilecek Husus
|
|
Peşin ihracat bedeli
|
Talep, gümrük beyannamesi bilgisi bildirilmeden önce yapılır. Döviz satışını izleyen altı ay içinde peşin ödeme ibareli gümrük beyannamesi ve Döviz Pozisyonu Bildirim Formu bankaya sunulur.
|
|
Nakit olarak getirilen döviz
|
Hizmet ihracı ile peşin ihracat bedellerinde destek talep edilemez. Peşin ihracat kapsamı dışındaki mal ihracatında Nakit Beyan Formu düzenlenmesi ve belgede yer alan banka aracılığıyla işlem yapılması gerekir.
|
|
ETGB işlemleri
|
ETGB'li işlemlerde firma, üç ay boyunca yalnızca bir banka ile işlem yapacağına ilişkin beyanname verir. Banka, diğer bankalardan işlem yapılmadığına dair teyit alır.
|
|
Reeskont kredisi
|
İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Kredisi veya reeskont finansmanı kullanan firmalar, kredi vadesi boyunca destekten yararlanamaz.
|
Kontroller ve Yaptırımlar
Döviz satışı geri alınamaz. Aracı banka, dövizin yurt dışı kaynaklı olduğunu, ibraz edilen belgeleri, döviz pozisyonu oranını ve ilgili koşulları kontrol eder. Bankalar, firmalardan döviz dönüşüm desteği tutarının en fazla yüzde 1'i oranında komisyon tahsil edebilir.
Gerçeğe aykırı beyan veya usulsüz kullanım hâlinde destek tutarı; tespit tarihindeki TCMB döviz alış kuru ile işlemde kullanılan dönüşüm kurundan yüksek olanı üzerinden, gecikme faizi ve BSMV eklenerek tahsil edilir. İlk tespitte bir yıl, sonraki tespitlerde üç yıl süreyle destek ve TCMB kaynaklı kredi başvuruları kabul edilmez. TCMB ayrıca suç duyurusunda bulunulmasına karar verebilir.
Mükelleflerimizin Yapması Gerekenler
1. Döviz pozisyon oranınızı, döviz satışından önce güncel mali verilerinizle kontrol edin.
2. İşleme konu dövizin kaynağını ve dayanak belgelerini banka kontrolüne hazır hâle getirin.
3. SMMM veya YMM onaylı Döviz Pozisyonu Bildirim Formunu ve Faaliyet Belgesini işlemden önce hazırlayın.
4. Firma satış limitiniz ile 2026 son çeyreği için 25 milyon TL olan destek üst sınırınızı işlem planlamasına dâhil edin.
Ofisimiz, Döviz Pozisyonu Bildirim Formunun hazırlanması ve onayı, destek koşullarının ön değerlendirmesi, belge kontrolü ve banka başvuru dosyasının hazırlanması süreçlerinde destek vermektedir.
Kaynak: TCMB, Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı, 1 Ekim 2026; TCMB açıklamaları.
Bu sirküler genel bilgilendirme amacı taşır. İşlem öncesinde firmanızın özel durumu ve aracı bankanın talep ettiği belgeler ayrıca değerlendirilmelidir.
